Glossarium zestiende en zeventiende-eeuws Nederlands
In dit Glossarium vind je alle woorden en woordcombinaties terug uit de teksten van de Gespecialiseerde Modules die nu niet langer gebruikt worden of die vandaag een andere betekenis hebben. Let er wel op dat alleen de betekenissen die we in de tekstfragmenten zijn tegengekomen, hier zijn opgenomen. Ook dialectwoorden vind je hier terug. Denk eraan dat de spelling (en soms ook de betekenis) van sommige woorden in andere teksten verschillend kan zijn. De oude woorden worden in het Nederlands verklaard. Tussen ronde haakjes wordt aangegeven in welke Module en les een bepaald woord voorkomt (bv: ‘G2’ wil zeggen in les 2 van de Geschiedenis Module).
Voor een lijstje met de gebruikte afkortingen, klik hier.
Aanbrenger, de (G5) |
: |
de informant |
Aardkloot, de (C7) |
: |
de aardbol; de aarde |
Achterkeuken, de (C1) |
: |
de bijkeuken |
Als de ure lijdt (K10; C10) |
: |
als de tijd toestaat |
: |
lachwekkend |
|
Beleeft [bn] (G6) |
: |
rechtschapen |
Beneven dat [vw] (G7) |
: |
naast dat |
Bequamelick [bw] (C8) |
: |
duidelijk |
Beroeren [ww] (K8) |
: |
bewegen |
Beuzeling, de (C7) |
: |
de onzin |
Bevallijk [bn] (K3) |
: |
gracieus |
Bewaernisse, de (G7, G10) |
: |
de bescherming |
Bewassen [ww] (C9) |
: |
begroeien |
Bezonderlijk [bw] (G7) |
: |
in het bijzonder |
: |
de dapperheid |
|
: |
vaak |
|
Dienvolgens [vw] (G6) |
: |
dus |
Doen weten [ww] (C2) |
: |
laten weten |
: |
de eenheid |
|
: |
gewoonlijk |
|
Gering [bn] (K9) |
: |
alledaags |
Ghylieden [vnw] (G7) |
: |
jullie |
Grafleggerij, de (K6, C6) |
: |
de begraving |
Grond, de (K4) |
: |
de achtergrond |
Grootelycx [bw] (G7) |
: |
ver |
: |
terug |
|
Hof, de (G8) |
: |
de tuin |
: |
de kwijtschelding van straf |
|
Inwicken [ww] (K8) |
: |
onzichtbaar blijven |
Kaak, de (G1) |
: |
de wang |
Kleed, het (G1) |
: |
de jurk |
Kleermaker, de (G1) |
: |
iemand die kledij maakt |
Krachtelijck [bw] (G8) |
: |
krachtig |
Kwalijk [bw] (G4) |
: |
moeilijk |
: |
landinwaarts |
|
Lichtelijk [bw] (G7, K10, C4, C10) |
: |
gemakkelijk |
: |
de macht |
|
Mahometist, de (G8) |
: |
een volgeling van Mohammeds leer |
Malen [ww] (K3) |
: |
schilderen |
m'Elcanderen [vnw] (G7) |
: |
elkaar |
Missive, de (C5) |
: |
de brief |
Muskel, de (K8) |
: |
de spier |
: |
naar smaak |
|
Naarstigheid, de (C7) |
: |
de ijver |
Nademael [vw] (C5) |
: |
omdat |
: |
vrij |
|
Ondereen [bw] (C3) |
: |
door elkaar |
Ondersaat, de (G10) |
: |
de onderdaan |
Ongeld, het (G6) |
: |
de belasting |
Onghelijck, het (G10) |
: |
het onrecht |
Onlieffelijck [bn] (C9) |
: |
onaangenaam |
Onnozel [bn] (G3) |
: |
onschuldig |
Ontslaghen van [vz] (C8) |
: |
zonder |
Ordineren [ww] (K6, C6) |
: |
opdragen |
Overmits [vw] (G3, G7, G9) |
: |
omdat |
Overslaen [ww] (K10, C10) |
: |
overleggen |
Pays, de (G9) |
: |
de vrede |
Predike, de (K10; C10) |
: |
de preek |
: |
meer dan |
|
Salueren [ww] (G10) |
: |
groeten |
Slecht [bn] (G8) |
: |
simpel |
Spat, de (G8) |
: |
de speer |
Stede, de (K7) |
: |
de plek |
Stehuis, het (K7) |
: |
het stadhuis |
Steigerend [bn] (K7) |
: |
indrukwekkend |
Teerkost, de (G6) |
: |
de verblijfskosten |
Tegen de borst zijn (G9) |
: |
tegen de zin zijn |
Ter slincke hant (K7) |
: |
aan de linkerkant |
Traffijck, de (G9) |
: |
de koophandel |
: |
aan de achterzijde |
|
Van ouder gewoonte (K8) |
: |
volgens de oude gewoonte |
Varen [ww] (C1) |
: |
het maken; het stellen |
Verledigen [ww] (C7) |
: |
vrij maken |
Venijn, het (G8) |
: |
het vergif |
Vernuft [bn] (K4) |
: |
vindingrijk |
Versmader, de (G2) |
: |
iemand die iets afwijst |
Verwe, de (C9) |
: |
de kleur |
Volckrijck [bn] (G8) |
: |
dichtbevolkt |
Voorspoedicheyt, de (G9) |
: |
de voorspoed |
Vrijdom, de (G9) |
: |
de vrijheid |
: |
of |
|
Weshalven [vw] (C7) |
: |
dus |
iedereen |