Inleiding

Hartelijk welkom. Dit zelfstudiepakket is bedoeld voor studenten met belangstelling voor de manier waarop Nederlanders zichzelf door de eeuwen heen hebben getracht te vereenzelvigen met hun voorvaders, de Bataven. Het kan worden gebruikt voor zelfstudie, of als ondersteuning bij een collegereeks over Nederlandse geschiedenis en vroegmoderne literatuur.

Titelpagina van de gravures van Otto Vaenius:
Societas Romanorum et Batavorum (1612)..

De Bataven, door Tacitus reeds geprezen om hun moed en hun vrijheidslievende karakter, werden vanaf de late Middeleeuwen herhaaldelijk aangehaald als voorbeeld voor latere generaties. Het niet altijd op feiten gebaseerde ‘hergebruik’ van de Bataafse identiteit is bekend geworden als de Bataafse mythe. Vooral in periodes waarin de eenheid van de vroegmoderne Republiek of, vanaf 1813, het Koninkrijk der Nederlanden in het gedrang raakte, genoten de Bataven grote belangstelling in kunst, literatuur en politieke geschriften.

Het pakket is chronologisch opgezet. Na de relevante fragmenten uit de historische werken van Tacitus worden prominente gebruikers en voorvechters van de mythe, zoals Erasmus en Huge de Groot behandeld. Ook de sporen van de Bataven in de 19e en 20e-eeuwse Nederlandse cultuur krijgen ruime aandacht.

Met de besturingsbalk aan de linkerkant van het scherm kun je de verschillende deelpagina`s bereiken, maar het is ook mogelijk om de chronologische volgorde van het pakket aan te houden en de links in de lopende tekst te volgen, te beginnen met de pagina over Tacitus. Aan het eind vind je een toets waarmee je je kennis over de Bataafse mythe kunt testen, en een bibliografie met verder te raadplegen literatuur.  

Veel plezier met het zelfstudiepakket over de Bataafse mythe.